รายงานการประชุม
เถรสมาคม คณะธรรมยุตติกนิกาย
วันที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๔๖๒

          สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เสด็จประทับในที่ประชุมเถรสมาคม คณะธรรมยุตติกนิกาย ณ ตำหนักเพชร วัดบวรนิเวศวิหาร พร้อมด้วยพระเถรานุเถระ ๙ รูป คือ
๑.พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์
๒. พระญาณวราภรณ์
๓. พระธรรมปาโมกข์
๔. พระธรรมไตรโลกาจารย์
๕. พระเทพกวี
๖. พระธรรมธีรราชมหามุนี
๗. พระราชกวี
๘. พระราชสุธี
๙. พระมหานายก
เปิดประชุมเวลา ๑๗.๑๕ น.


          ในการประชุมครั้งนี้ได้ทรงพิจารณาเรื่องสำคัญอยู่ ๒ เรื่อง ในจำนวนนั้นมีเรื่องวัดบวรมงคลอยู่ด้วย


           มีพระราชดำรัสเล่าประวัติวัดนี้ว่า วัดบวรมงคลนี้ เป็นวัดรามัญ เดิมชื่อ วัดลิงขบ กรมพระราชวังบวรเสนานุรักษ์ ทรงสถาปนาในรัชกาลที่ ๒ พระราชทานนามใหม่ว่า “วัดบวรมงคล” ในสมัยรัชกาลที่ ๔ ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ ให้พระรามัญมุนี (ยิ้ม) ไปครองวัดมี พระธรรมยุตวัดบวรนิเวศวิหาร ไปบริษัทอยู่ด้วย ครั้นพระรามัญมุนีถึงมรณภาพแล้ว บริษัทของพระรามัญมุนี ย้ายมาอยู่วัดธรรมยุต วัดบวรมงคล จึงห่างจากธรรมยุต แต่ยังขึ้นในธรรมยุตสืบมา

            ครั้นมาในยุคสมัยพระองค์นี้ พระไตรสรณธชะ (เย็น) เป็นเจ้าอาวาสได้มีพระดำรัสให้วัดบวรมงคลไปขึ้นคณะแขวงเหนือ จังหวัดธนบุรี เมื่อคราวทรงจัดชื่อคณะ ให้เข้ากับชื่อจังหวัดนี้ ครั้นพระไตรสรณธชะ(ยิ้ม) มรณภาพลงยังเลือกหาตัวเจ้าอาวาสไม่ได้ และวัดนั้น ก็ได้เก่าโทรมมาโดยลำดับ จึงทรงดำริเห็นว่า วัดนั้นไม่สมควรจะตั้งเป็นวัดรามัญต่อไป ด้วยเหตุ ๒ ประการ คือ


           ๑. เลือกหาพระรามัญผู้จะไปเป็นเจ้าอาวาสได้โดยยาก
           ๒. ชาวบ้านตำบลแถบนั้นไม่ได้เป็นรามัญ


           แต่เมื่อให้เลิกเป็นวัดรามัญแล้ว ควรจะเป็นวัดมหานิกาย หรือวัดธรรมยุตดี ยังไม่แน่พระหฤทัยลงไป มีวัดมหานิกายอยู่ใกล้ ๆ ๒ วัดถ้าเป็นวัดธรรมยุตจักต่างออกไป และวัดธรรมยุตที่ฝั่งนั้นตอนนี้ไม่มีเลย ไปมีเอาวัดอาวุธวิกสิตาราม ที่บางพลัดทีเดียว แต่อันจะตั้งเป็นวัดธรรมยุตไม่ใช่ง่าย ไหนจะต้องเลือกเจ้าอาวาส ไหนจะยังต้องหาบริษัท จึงได้ทรงยกขึ้นปรึกษาในเถรสมาคมว่า ควรจะให้เป็นวัดมหานิกาย หรือวัดธรรมยุต พระเถระในที่ประชุมมีมติข้างว่า ควรให้เป็นวัดธรรมยุต ๖ เสียงข้างว่า ควรให้เป็นวัดมหานิกาย ๓ เสียง ในจำนวนที่เห็นข้างต้นเป็นวัดธรรมยุต มีพระธรรมธีรราชมหามุนีด้วยรูปหนึ่ง รับจะจัดหาเจ้าอาวาส และบริษัทด้วย จึงเป็นตกลงให้เป็นวัดธรรมยุตตามข้างมาก

          เลิกประชุมเวลา ๑๘.๐๕ น.

           ดังนั้น ท่านเจ้าคุณธรรมธีรราชมหามุนี (จันทร์ สิริจนฺโท) จึงเลือกพระครูธรรมธร (พรหมา) ให้เป็นหัวหน้าคณะ มาอยู่วัดบวรมงคล พร้อมกับพระอนุจรจำนวน ๗ รูป

หน้าแรก
๑๐
๑๑